Home > Nieuws & Agenda > Nieuwsarchief > Onderzoek met embryo’s van zebravisjes toont risico rubberkorrels van kunstgrasvelden aan
Nieuwsarchief
15-02-2017

Onderzoek met embryo’s van zebravisjes toont risico rubberkorrels van kunstgrasvelden aan

Toxicologen Jessica Legradi en Jacob de Boer (Milieu en Gezondheid, VU) stelden embryo’s van zebravisjes 1 dag bloot aan onverdund water, waarin rubberkorrels hadden gelegen. Deze embryo’s overleden binnen 5 dagen. In verdund water vertoonden de vissenembryo’s hyperactief gedrag.

“Als je dit weet, is het onverstandig om kinderen op kunstgrasveld met rubbergranulaat te laten sporten,” zegt De Boer. “De resultaten van de zebravisstudie zijn een belangrijke indicator voor mogelijke gezondheidseffecten bij mensen, maar is er meer onderzoek nodig om dat nader vast te stellen. We weten nog niet hoeveel het is, en welke stoffen het zijn.”

Vissenembryos’ sterven
Dat alle 40 embryo’s, na 1 dag blootstelling aan het rubbergranulaatwater, binnen vijf dagen dood gingen, verraste de onderzoekers. De Boer: “Dat was opvallend. Wij doen normaal gesproken dat onderzoek om te kijken of we afwijkingen zien. Als de embryo’s van zebravisjes dan helemaal niet tot ontwikkeling komen, heb je duidelijk het gevoel dat er iets aan de hand is.”

Het onderzoek wees ook uit dat de embryo’s, blootgesteld aan tienmaal verdund water met rubberkorrels, hyperactief gedrag vertonen. De vissen in de controlegroep, die in gewoon water zwemmen, vertonen dat gedrag niet.  “Je kunt je voorstellen dat als een stof je hersenen aantast dit zorgelijk is, want dit kan ook bij mensen gebeuren en epilepsie, ADHD of autisme veroorzaken”, zegt Legradi. “Zebravisjes worden ook gebruikt om aandoeningen te onderzoeken zoals autisme en ADHD. En ze worden ook gebruikt in kankeronderzoek. Omdat kanker zich in zebravisjes net zo ontwikkelt als in mensen.”

Of de stoffen in het rubbergranulaat ook gezondheidseffecten bij mensen veroorzaken, moet nog nader worden onderzocht. De onderzoeksresultaten zijn echter wel verontrustend. Volgens Jacob De Boer zijn er, naast de kankerverwekkende PAKs, ook andere stoffen in het rubbergranulaat aanwezig. “Organische stoffen, naast de metalen zoals zink. En die kunnen een toxisch effect hebben. Dat moet in kaart worden gebracht,” aldus De Boer. Op dit moment staat nog niet vast welke stof uit het rubbergranulaat, of combinatie van stoffen, de heftige effecten bij de zebravisjes veroorzaakt.

Voorzorgsprincipe
In het televisieprogramma Zembla werd de resultaten van het onderzoek ook aan andere toxicologen voorgelegd, te weten aan Martin van den Berg (Universiteit Utrecht) en Jos Kleinjans (Universiteit Maastricht). Beiden vinden het verstandig om het voorzorgprincipe als overheid te gaan hanteren. Ze zijn beiden van mening dat sporten op kunstgrasvelden door jongeren afgeraden zou moeten worden, ondanks de afwezigheid van onomstotelijk bewijs voor mogelijke toxische effecten van het rubbergranulaat op de mens. Beide hoogleraren hebben deelgenomen aan de wetenschappelijke klankbordgroep die het onderzoek van het RIVM naar schadelijke effecten van rubbergranulaat heeft begeleid.

© Copyright Vrije Universiteit Amsterdam

spamfuik@vu.nl